tom Poezje
Pierwszym jego po wojnie wydanym tomem w kraju są Poezje, zbiór ten ukazał się w 1951 roku i obejmuje niemal cały dorobek poetycki Słonimskiego z przeszło trzydziestoletniego okresu twórczości. W 1954 roku wyszło drugie wydanie Poezji, poprawione i wzbo-
gacone o kilkadziesiąt wierszy nowych, związanych ze współczesnością. Cztery lata później przekazał poeta wybór swoich wierszy, zatytułowany Liryki. Po ich przeczytaniu Jarosław Iwaszkiewicz w liście otwartym do Słonimskiego m. in. napisał: "Są tam elementy wiecznej poezji, są sprawy zadumy i sprawy odpowiedzialności, sprawy człowiecze, wieczne i przemijające, całe bogactwo przeżyć, jakie może mieć w naszych niepoetyckich czasach czule czujący poeta... Jakże są piękne Twoje mądre strofy, walczące o prawdę i poezję... Pełne niepokoju o ojczyznę. Jesteś typowym poetą
W 1959 roku ogłosił Słonimski tom Nowych wierszy, z portretem autora rysowanym przez jego żonę plastyczkę, Janinę Konarską. Zbiór obejmuje szesnaście utworów, w których dominuje - powtórzmy za Juliuszem Żuławskim - "ciągły niepokój, wielki niepokój - raz pełen melancholii, raz pełen sprzeciwu - niepokój o sens życia, niepokój o wszystko, co porusza myśli - jest tu chyba najistotniejszą treścią większości zawartych w zbiorku utworów. I ten niepokój - a nie sie-lankowość, zadowolenie i pogoda ducha - jest dziś najbardziej może charakterystyczną cechą nowoczesnej literatury, a już szczególnie nowoczesnej poezji światowej".
W czterdziestopięciolecie twórczości poety wyszedł jego tom pt. Rozmowa z gwiazdą. Poezje 1916-1961. W poprzedzającej wybór wypowiedzi Słonimski wyznał m. in. "...pragnieniem moim było również, aby
wiersze wybrane stanowiły dokument czasu, który je wydał; aby obrazowały kolejne etapy i rozwój mojej poetyki". W 1962 roku ukazało się ponowne wydanie Popiołu i wiatru, zaś następnego roku Wiersze 1958-1963, na które składają się nowe liryki z ostatnich lat. "Pytania naczelne tomu - stwierdza Kowalczykowa - stanowią wyraźną kontynuację liryki wcześniejszej. Ośrodkiem zainteresowań autora pozostała problematyka związana z zagadnieniem wolności jednostki i z konfliktami między jej niezawisłością a dobrem powszechnym, pojawiają się wątpliwości dotyczące szans trwania ponadindywidualnego. Często pojmowanym tematem pozostał wpływ rozwoju nauki i cywilizacji na losy człowieka. Na ocenę sztuki wpływa nadal przede wszystkim jej zawartość intelektualna".
W wydanych w 1964 roku Poezjach zebranych "...odnajdujemy - pisze Jacek Łukasiewicz - myślową walkę poety ze światem, owe zmagania łączące sonet pierwszy z ostatnim i sprawiające, że ostatni sonet przypisany do sonetów Szekspira, położony na końcu tomu, nie posiada wymowy pesymistycznej, że nie jest beznadziejny, że samo jego napisanie świadczy, iż Słonimski nie złożył i nie złoży broni... Bronią poety było ujmowanie chaosu w reguły poezji. A reguły poezji to była tradycja. Słonimski tak bardzo zależy od naszej tradycji romantycznej, zwłaszcza od Mickiewicza. Zależność ta kształtowała się od samego początku... Zależność ta była również skutkiem wielkiej miłości poety do kraju rodzinnego. Tak często brany za kosmopolite, o usposobieniu anarchisty, w każdy niemal egzotyczny pejzaż wplata wspomnienia pejzażu rodzinnego, każde obce miasto budzi w nim tęsknotę za Warszawą, każdy moment, w którym pragnął sprostać w wierszu patosowi wydarzeń kojarzył się z Mickiewiczowskim cytatem, frazą, czasem tylko rymem". Do Mickiewicza sięgnął, dając w 1965 roku tytuł swemu zbiorkowi Młodość górna. Wiek klęski. Wiek męski.
